دو سال از شهادت سید حسن نصرالله میگذرد؛ اینجا سراغ هفت کتاب رفتهایم که هرکدام روایتی از زندگی، دیدارها و میراث او را ثبت کردهاند.
خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، زینب آزاد: دو سال از روزی گذشته است که خبر شهادت سید حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان، از بیروت به جهان رسید؛ خبری که فقط پایان زندگی یکی از شناختهشدهترین چهرههای مقاومت لبنان نبود، بلکه برای بسیاری از مخاطبان ایرانی، آغاز دورهای تازه برای بازخوانی شخصیت، زندگی و میراث او شد. نصرالله پیش از آن هم موضوع کتاب و روایت بود، اما پس از شهادتش، ادبیات مکتوب درباره او و جهان پیرامونش شکل تازهای پیدا کرد؛ از بازخوانی زندگی و سخنانش تا روایت آدمهایی که او را از نزدیک دیده بودند و نویسندگانی که بعد از شهادتش به لبنان رفتند.
در این میان، قفسه نشر ایران تصویری یکدست از نصرالله ندارد. بعضی کتابها او را از زبان خودش معرفی میکنند، بعضی به زندگی و مواضعش میپردازند، بعضی خاطره دیدار با او را ثبت کردهاند و بعضی دیگر سراغ لبنانِ پس از او رفتهاند. کنار هم گذاشتن این کتابها، در واقع کنار هم گذاشتن چند تصویر متفاوت از یک شخصیت است؛ تصویری که از یک گفتوگوی قدیمی در دهه ۷۰ شروع میشود و تا سفرنامههای پس از شهادت ادامه پیدا میکند. در ادامه، هفت عنوان از این میان را مرور میکنیم.
۱. «سید عزیز»؛ وقتی خود نصرالله از خودش میگوید
«سید عزیز» از آن کتابهایی است که برای شناخت سید حسن نصرالله، نقطه شروع مهمی محسوب میشود؛ چون بخش اصلی آن نه روایت یک نویسنده درباره نصرالله، بلکه گفتوگوی مستقیم با خود اوست. این کتاب حاصل ساعتها گفتوگوی اختصاصی حمید داودآبادی با دبیرکل حزبالله لبنان در سال ۱۳۷۷ است؛ گفتوگوهایی که در آنها نصرالله از بخشهایی از زندگی، خاطرات و مسیر شخصی خود سخن گفته است. گفته شده بسیاری از خاطرات و مطالب این گفتوگوها در زمان انتشار برای نخستین بار به فارسی عرضه شدهاند و پیادهسازی نوارهای ضبطشده و ترجمه متون عربی نیز انجام شده است. عنوان کتاب هم از تقریظی گرفته شده که پیش از انتشار بر نسخه اولیه آن نوشته شده بود. اهمیت «سید عزیز» در همین فاصله زمانی است: خواننده با نصراللهای روبهرو میشود که هنوز سالها تا شهادتش فاصله دارد و در میانه مسیر زندگی و رهبری خود ایستاده است. به همین دلیل، کتاب بیش از آنکه صرفاً یک زندگینامه باشد، سندی از صدای خود او در دورهای مهم از حیاتش است.

۲. «زبور مقاومت»؛ زندگی، مواضع و دیدگاهها
«زبور مقاومت» نوشته محمدحسین بزی و مصطفی الهیاری، تلاش میکند تصویر جامعتری از سید حسن نصرالله ارائه دهد؛ تصویری که فقط به یک برهه یا یک حادثه محدود نمیشود. کتاب در بخشهای مختلف به زندگی شخصی، دوران تحصیل، ازدواج، فرزندان و شکلگیری شخصیت نصرالله میپردازد و در ادامه سراغ مواضع و دیدگاههای او میرود. بنابراین اگر «سید عزیز» بیشتر فرصت شنیدن صدای نصرالله را به مخاطب میدهد، «زبور مقاومت» تلاش میکند این صدا را در کنار زندگی و مسیر سیاسی او قرار دهد. در معرفی این اثر، مباحث مربوط به لبنان، فلسطین، سوریه و عراق و همچنین جنگ ۳۳روزه و نقش حاج قاسم سلیمانی نیز مورد توجه قرار گرفته است. همین گستردگی باعث میشود کتاب برای مخاطبی که میخواهد یک تصویر کلی از زندگی و مواضع نصرالله به دست بیاورد، قابل استفاده باشد. «زبور مقاومت» بیشتر یک کتاب شناختی و مستند است تا روایت شخصی؛ یعنی نویسندگان به جای تکیه بر یک خاطره یا یک دیدار، تلاش کردهاند مجموعهای از اطلاعات و مواضع را کنار هم قرار دهند.

۳. «سید حسن نصرالله؛ انقلابی جنوبی»؛ نصرالله در جغرافیای جنوب
«سید حسن نصرالله؛ انقلابی جنوبی» نوشته رفعت سید احمد و با ترجمه اسماء خواجهزاده، کتابی است که برای شناخت نصرالله باید آن را در نسبت با جغرافیای جنوب لبنان خواند. این اثر برخلاف دو عنوان قبلی، تألیفی ایرانی نیست و نسخه فارسی آن در ایران منتشر شده است؛ اما حضورش در میان کتابهای فارسی درباره نصرالله، از این جهت مهم است که روایت یک نویسنده عرب از شخصیت و مسیر او را به مخاطب ایرانی منتقل میکند. عنوان «انقلابی جنوبی» نیز بر همین نسبت میان شخصیت نصرالله و سرزمین جنوب لبنان تأکید دارد؛ جغرافیایی که تاریخ اشغال، مقاومت و شکلگیری حزبالله را نمیتوان از آن جدا کرد. ترجمه اسماء خواجهزاده این امکان را فراهم کرده که این روایت عربی در دسترس خواننده فارسیزبان قرار بگیرد. ارزش چنین کتابی برای یک پرونده کتاب درباره نصرالله، در تنوع زاویه نگاه آن است: خواننده فقط با روایتی از بیرون و از منظر نویسندگان ایرانی مواجه نیست، بلکه با اثری روبهرو میشود که از فضای عربی و لبنانی به سراغ شخصیت نصرالله آمده است.

۴. «دیدار با دبیرکل»؛ بیست قاب از یک آدم
«دیدار با دبیرکل» شاید بیش از آنکه بخواهد یک زندگینامه کامل از سید حسن نصرالله باشد، میخواهد او را از خلال خاطره آدمهایی نشان دهد که فرصت دیدارش را داشتهاند. این کتاب به کوشش فائزه طاووسی و توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده و شامل ۲۰ روایت از افرادی است که به شکلهای مختلف با نصرالله دیدار داشتهاند. در فرآیند تهیه کتاب، به سراغ اهالی فرهنگ، هنر و رسانه رفتهاند؛ کسانی که هرکدام تجربهای متفاوت از مواجهه با دبیرکل حزبالله داشتهاند. همین تفاوت جنس روایتها، نقطه قوت ساختاری کتاب است. نصرالله در اینجا نه فقط یک رهبر سیاسی یا فرمانده مقاومت، بلکه آدمی است که در مواجهه با کودکان، خانوادهها، رزمندگان، هنرمندان و مهمانانش دیده شده است. نویسنده کتاب نیز در نشست معرفی آن گفته است که کتاب ۲۰ روایت دارد و به دلیل تفاوت جنس روایتها، ساختار چندروایتی برای آن انتخاب شده است. از این جهت خواندنی است که به جای توضیح دادن شخصیت نصرالله از بالا، اجازه میدهد چند نفر، هرکدام از زاویه خودشان، بخشی از او را روایت کنند.

۵. «عربیکا»؛ نصرالله در خاطره یک سفر
«عربیکا؛ سفر به لبنان در روزهای غم و شادی» نوشته وحید یامینپور، کتابی درباره لبنان است که سید حسن نصرالله در بخش مهمی از آن حضور دارد. تفاوت این اثر با زندگینامههای مستقیم در این است که نصرالله اینجا در دل یک تجربه شخصی و سفری طولانیتر دیده میشود. یامینپور نخستین بار در سال ۲۰۰۳ به لبنان سفر کرده و در همان سفر با سید حسن نصرالله دیدار داشته است؛ سپس سالها بعد، در سال ۲۰۲۴ و پس از شهادت او، دوباره به لبنان بازگشته است. همین فاصله زمانی، به کتاب امکان میدهد دو تصویر از لبنان را کنار هم قرار دهد: لبنانِ روزهای دیدار با نصرالله و لبنانِ پس از شهادت او. «عربیکا» فقط درباره سیاست و جنگ نیست؛ زندگی روزمره مردم، فرهنگ، آداب و تجربه زیسته نویسنده نیز در آن حضور دارد. از همین رو، نصرالله در کتاب بیشتر از آنکه موضوع یک زندگینامه باشد، بخشی از خاطره نویسنده و تاریخ شخصی او از لبنان است. کتاب سال ۱۴۰۳ توسط سوره مهر منتشر شد و روایت آن میان نخستین سفر نویسنده، دیدار با نصرالله و سفر پس از شهادت او حرکت میکند.

۶. «دوازده صفر سه»؛ وقتی یک فقدان به خیابان میآید
«دوازده صفر سه؛ روزنگاریهای تشییع سیدحسن نصرالله» نوشته محمدصادق علیزاده، از کتابهایی است که نصرالله را نه از خلال سالهای زندگی، بلکه در لحظه فقدان او دنبال میکند. علیزاده برای پوشش مراسم تشییع به لبنان رفت و در ابتدا قرار بود روایتهایی شبهژورنالیستی و میدانی برای رسانههای داخلی بنویسد، اما در جریان سفر به این نتیجه رسید که تجربهای که دیده، در قالب گزارشهای معمول جا نمیشود. حاصل، کتابی شد که مشاهدات، عکسها و تأملات او را در کنار هم قرار میدهد. «دوازده صفر سه» بنابراین فقط گزارش یک مراسم تشییع نیست؛ تلاش میکند فضای اجتماعی و عاطفی لبنان را در روزهای مربوط به وداع با دبیرکل حزبالله ثبت کند. عنوان کتاب هم به تاریخ مراسم اشاره دارد و کتاب در قالب روزنگاری پیش میرود. این اثر از نظر زمانی، یکی از جدیدترین حلقههای این زنجیره است و به جای بازگشت به گذشته، از نقطهای شروع میکند که نصرالله دیگر در میان مردم نیست و حالا باید دید غیاب او چگونه در خیابان، جمعیت و حافظه عمومی دیده میشود.

۷. «در بازداشت حزبالله»؛ لبنان بعد از نصرالله
اگر «دوازده صفر سه» روایت روزهای تشییع است، «در بازداشت حزبالله» نوشته محمدحسین عظیمی، مخاطب را به روزهای بعدتر میبرد؛ به لبنان پس از شهادت سید حسن نصرالله. این کتاب در قالب یک سفرنامه مستند و روایتمحور شکل گرفته و حاصل مشاهدات میدانی، گفتوگو با مردم لبنان، اعضای حزبالله و فعالان رسانهای است. روایت کتاب از ۷ مهر ۱۴۰۳ و همزمان با اعلام شهادت نصرالله آغاز میشود و وقایع بعدی را در قالب روایتهای روزانه دنبال میکند. عظیمی در این سفر تلاش کرده است لبنان را فقط از دریچه اخبار سیاسی و جنگ نبیند و به زندگی روزمره مردم، آوارگی، نگرانیها، امیدها و تجربه اعضای جامعه شیعه و حزبالله نزدیک شود. در کنار این روایت میدانی، کتاب به تاریخچه حزبالله، امام موسی صدر، جنبش امل، جنگ ۳۳روزه و برخی تحولات معاصر لبنان نیز میپردازد. «در بازداشت حزبالله» در سال ۱۴۰۴ توسط سوره مهر منتشر شده و در واقع یکی از نخستین کتابهایی است که تلاش میکند فضای لبنان را در دوره بلافاصله پس از فقدان نصرالله ثبت کند؛ دورهای که هنوز بسیاری از زخمهای آن روزها تازه است.

این هفت کتاب، اگر کنار هم قرار بگیرند، یک زندگینامه خطی از سید حسن نصرالله نمیسازند؛ شاید جذابیتشان دقیقاً در همین باشد. یکی صدای خود او را ثبت کرده، یکی زندگی و مواضعش را گردآوری کرده، یکی او را در روایت یک نویسنده عرب دنبال کرده، یکی خاطره دیدار با او را از زبان دیگران آورده و سه کتاب دیگر، به لبنانِ پیش و پس از فقدان او نگاه کردهاند. دو سال بعد از آن روز، شاید هنوز برای شناختن نصرالله به یک کتاب واحد نیاز نداشته باشیم؛ گاهی باید چند روایت را کنار هم گذاشت تا چهره یک آدم از میان کلمات بیرون بیاید.
کد مطلب 6961039
زینب آزاد
-
کتابی از سید حسن نصرالله در ایران منتشر میشود
-
نشریه «مسیر نصرالله» نگاهی به زندگی و مسیر پرافتخار سید حسن نصرالله
-
کتاب گفتارهایعاشورایی سید حسن نصرالله رونمایی میشود
-
مرگ در بستر برای سید حسن نصرالله زیبنده نبود
-
تصویر منتشر نشده سید حسن نصرالله در مسجد جمکران
-
ناگفته فرزند شهید سید حسن نصرالله از خلوت پدر منتشر شد
-
سالانه ۶۰ هزار نفر در جهان بر اثر هاری جان خود را از دست میدهند
-
۲۰ هزار ایرانی در راه عمره؛ اعزامها از نیمه مهر آغاز میشود
-
باران بیشتر، برف کمتر؛ تهران برای پاییز و زمستانی پرچالش چه کرده است؟
-
آقای بلاگر! گرفتن فالوور با اشک مردم به چه قیمتی؟
-
قیمت جهانی طلا امروز کاهش یافت
-
غرب تا شرق خلیج فارس تحت کنترل کامل نیروهای دریایی ارتش و سپاه است
-
موقوفات لاهیجان در مسیر درآمدزایی پایدار؛ باغ مرکبات به بار نشست
-
خاویار مازندران؛ از مروارید سیاه تا پیشرانی اقتصاد
-
تفاهمنامه اشتغال بانوان در آبادان امضا شد
-
امنیت شغلی آتشنشانان، پشتوانهای برای خدمترسانی ایمنتر است
-
روایت تلخ مادر ۲ شهید مدرسه میناب از آخرین دیدار با فرزندانش
-
احتمال شنیدن صدای انفجارها در دزفول؛ مردم نگران نباشند
-
نصف راه المپیک مشخص شد؛ دو شانس برای ایران و یک تصمیم درباره پیاتزا
-
از کنار باخت فوتبال به ازبکستان نباید راحت عبور کرد؛قلعه نویی پاسخ دهد
-
هشدار هواشناسی برای ۱۸ استان؛ تداوم تشدید بارشهای رگباری تا پنجشنبه
-
میدری: شهید تنگسیری فرماندهی راهبردی با ابعاد نظامی و مردمی بود
-
کاهش نسبی دما و بارش رگباری موقت پیشبینی شد
-
عراقچی: حتی اگر کار به جنگ آخرالزمانی کشیده شود، استوار خواهیم ایستاد
-
ان بی سی: ۸ تفنگدار دریایی آمریکا در حمله موشکی ایران زخمی شدند
-
داداشی: ظرفیت خزر در تجارت منطقهای باید فعالتر شود
-
روزنامههای ورزشی دوشنبه ششم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی دوشنبه ششم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح دوشنبه ششم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی یکشنبه پنجم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی یکشنبه پنجم مهر ۱۴۰۵
- خرید اپل ایدی
- شمش نقره
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- بلکا
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه

