بیرجند- تولید خرمای خراسان جنوبی امسال با رشد ۲۵ درصدی به ۳۹۰۰ تن میرسد و ارزش اقتصادی آن ۷۸۰۰ میلیارد ریال برآورد شده است؛ اما سؤال اینجاست که چه سهمی از این ارزش به نخلداران میرسد؟
خبرگزاری مهر، گروه استانها: خرما یکی از محصولات باغی مناطق گرمسیری خراسان جنوبی است که با وجود محدودیت منابع آبی و شرایط اقلیمی خشک، سالهاست جایگاه خود را در سبد محصولات کشاورزی استان حفظ کرده است.
بیش از یک هزار و ۳۰۰ هکتار از اراضی خراسان جنوبی زیر کشت خرما قرار دارد و نخلستانهای استان علاوه بر تأمین بخشی از نیاز بازار داخلی، برای جمعی از بهرهبرداران مناطق گرمسیری منبع درآمد محسوب میشود.
آغاز برداشت خرما در استان، بار دیگر توجهها را به ظرفیتهای این محصول، وضعیت بازار، صنایع فرآوری و البته چالشهای پیش روی نخلداران جلب کرده است؛ چالشهایی که در رأس آنها محدودیت منابع آبی و ضرورت افزایش ارزش افزوده محصول قرار دارد.
تولید خرما ۲۵ درصد افزایش مییابد
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی از آغاز برداشت خرما در بیش از یک هزار و ۳۰۰ هکتار از نخلستانهای استان خبر داد و پیشبینی کرد امسال حدود سه هزار و ۹۰۰ تن خرما تولید شود.
محسن اسفندیاری در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تولید سه هزار و ۱۳۰ تنی خرما در سال گذشته، اظهار کرد: میزان تولید خرما در سال جاری نسبت به سال قبل حدود ۲۵ درصد افزایش خواهد داشت.
وی افزود: افزایش تولید خرما در شرایطی رخ میدهد که بخش کشاورزی استان با محدودیت جدی منابع آب مواجه است؛ بنابراین تداوم این روند بیش از آنکه به افزایش سطح زیرکشت وابسته باشد، به افزایش بهرهوری، مدیریت مصرف آب و ارتقای عملکرد نخلستانها نیاز دارد.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، کیفیت محصول امسال را مطلوب ارزیابی کرد و شرایط تولید و تلاش بهرهبرداران را از عوامل مؤثر در وضعیت محصول دانست.
بیش از هزار و ۳۰۰ هکتار نخلستان در استان
نخلستانهای خراسان جنوبی در چند منطقه گرمسیری استان پراکنده هستند و بیشترین سطح زیرکشت به شهرستانهایی اختصاص دارد که از شرایط اقلیمی مناسب برای تولید خرما برخوردارند.
بر اساس آمار اعلامشده، بیش از ۹۱۲ هکتار از نخلستانهای استان در طبس، بیش از ۳۳۰ هکتار در نهبندان و حدود ۵۰ هکتار در عشقآباد قرار دارد.
این پراکندگی، خرما را به یکی از محصولات مهم باغی مناطق گرمسیری استان تبدیل کرده است؛ محصولی که علاوه بر نقش اقتصادی، بخشی از ظرفیتهای کشاورزی و گردشگری این مناطق را نیز به خود اختصاص داده است.
تنوع ارقام؛ ظرفیت مغفول بازار
یکی از ویژگیهای خرمای خراسان جنوبی، تنوع ارقام تولیدی است. کبکاب، مضافتی، استعمران، مجول، پیارم، گنتار، دگلزرد، برحی، پرکوه و خارهخوش از مهمترین ارقام خرمای تولیدی استان به شمار میروند.
در برخی مناطق نیز ارقام بومی و محلی کشت میشود که با شرایط اقلیمی منطقه سازگاری پیدا کردهاند.
این تنوع میتواند یک ظرفیت اقتصادی برای خرمای استان باشد، اما بهرهگیری از آن نیازمند شناسایی دقیق ویژگیهای هر رقم، ارتقای کیفیت، بستهبندی مناسب و ایجاد هویت تجاری برای محصول است.
ارقام بومی در صورت معرفی صحیح میتوانند بازارهای خاص خود را پیدا کنند و در کنار ارقام تجاری، سبد متنوعی از محصولات را برای مصرفکنندگان داخلی فراهم کنند.
ارزش اقتصادی خرما به ۷۸۰۰ میلیارد ریال میرسد
خرمای خراسان جنوبی تنها از نظر حجم تولید اهمیت ندارد و ارزش اقتصادی آن نیز قابل توجه است.
بر اساس آمار اعلامشده از سوی سازمان جهاد کشاورزی، ارزش خرمای تولیدی استان در سال گذشته حدود سه هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال بوده و پیشبینی میشود ارزش تولید این محصول در سال جاری به حدود هفت هزار و ۸۰۰ میلیارد ریال برسد.
افزایش ارزش تولید در کنار رشد میزان برداشت، نشاندهنده اهمیت اقتصادی خرما برای مناطق تولیدکننده است؛ با این حال، ارزش محصول تولیدشده لزوماً به معنای افزایش متناسب درآمد نخلداران نیست.
هزینههای تولید، برداشت، حملونقل، نگهداری و فروش از جمله عواملی هستند که بر درآمد نهایی بهرهبرداران اثر میگذارند.
از این رو، توسعه زنجیره ارزش خرما و کاهش فاصله میان تولیدکننده و بازار مصرف میتواند نقش مهمی در افزایش سهم نخلداران از ارزش نهایی محصول داشته باشد.
خرمای استان در بازارهای داخلی
بخش عمده خرمای خراسان جنوبی در بازار داخلی عرضه میشود و بخشی از محصول نیز به شهرهایی مانند تهران و مشهد ارسال میشود.
وجود بازارهای بزرگ مصرف در کشور، ظرفیت مناسبی برای توسعه فروش خرمای استان ایجاد کرده است، اما برای حضور پایدارتر در این بازارها، موضوع کیفیت و بستهبندی اهمیت ویژهای دارد.
فروش فلهای محصول، امکان تمایز میان تولیدات مختلف را کاهش میدهد، در حالی که بستهبندی استاندارد و درج مشخصات محصول میتواند به شناختهشدن خرمای استان و افزایش قدرت رقابت آن کمک کند.
در کنار بازارهای عمده، ظرفیت عرضه مستقیم محصول نیز در برخی مناطق وجود دارد. قرار گرفتن مناطق تولیدکننده در مسیرهای پرتردد و همچنین ظرفیت گردشگری مناطق کویری میتواند زمینهای برای فروش مستقیم خرما به گردشگران و مسافران فراهم کند.
گردشگری؛ فرصتی برای فروش مستقیم
ظرفیت گردشگری خراسان جنوبی، بهویژه در مناطق کویری، میتواند در کنار کشاورزی به توسعه بازار محصولات محلی کمک کند.
روستای گردشگری دهسلم در نهبندان یکی از مناطقی است که حضور گردشگران در آن میتواند فرصتی برای عرضه مستقیم محصولات بومی از جمله خرما ایجاد کند.
همچنین مسیرهای ارتباطی مناطق تولیدکننده میتواند زمینه عرضه محصول به مسافران را فراهم کند.
عرضه مستقیم، در صورت ساماندهی و ارائه محصول با بستهبندی مناسب، میتواند بخشی از زنجیره واسطهگری را کاهش داده و همزمان به معرفی خرمای استان کمک کند.
در این میان، معرفی ارقام بومی و ارائه اطلاعات درباره محل تولید میتواند به ایجاد هویت منطقهای برای محصول کمک کند.
صنایع تبدیلی؛ ضرورت عبور از خامفروشی
یکی از مهمترین موضوعات در مسیر توسعه خرمای خراسان جنوبی، تکمیل صنایع فرآوری و بستهبندی است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی در گفتگو با خبرنگار مهر، از فعالیت ۱۱ واحد صنایع تبدیلی مرتبط با خرما خبر داد و گفت ۹ واحد در زمینههایی مانند بستهبندی، تولید شیره خرما، کنسانتره و سایر فرآوردههای این محصول فعالیت دارند.
وی بیان داشت: وجود این واحدها ظرفیت مناسبی برای توسعه زنجیره ارزش خرما ایجاد کرده است، اما با افزایش تولید، ضرورت توسعه ظرفیت فرآوری و بستهبندی نیز بیشتر میشود.
خرما قابلیت تبدیل به فرآوردههای متنوعی را دارد و توسعه این صنایع میتواند علاوه بر افزایش ماندگاری محصول، زمینه ایجاد ارزش افزوده، اشتغال و درآمد بیشتر را در مناطق تولیدکننده فراهم کند.
بستهبندی مناسب نیز میتواند امکان حضور محصول را در بازارهای هدف افزایش دهد و زمینه ایجاد برندهای محلی و استانی را فراهم سازد.
آب؛ مهمترین محدودیت توسعه
در کنار ظرفیتهای خرمای خراسان جنوبی، محدودیت منابع آبی یکی از مهمترین چالشهای پیش روی کشاورزان است.
خشکسالیهای متوالی و کاهش منابع آب، ادامه فعالیت بسیاری از بخشهای کشاورزی استان را با دشواری مواجه کرده است.
هرچند نخل از محصولات سازگار با اقلیم گرم و خشک محسوب میشود، اما تولید اقتصادی آن همچنان نیازمند مدیریت صحیح آب است.
از این رو، استفاده از روشهای آبیاری نوین، کاهش هدررفت آب، مدیریت زمان آبیاری و افزایش بهرهوری منابع آبی باید در برنامههای توسعه نخلستانها مورد توجه قرار گیرد.
در شرایط فعلی، افزایش تولید باید بیشتر از مسیر افزایش بهرهوری دنبال شود تا توسعه سطح زیرکشت.
به بیان دیگر، هدف اصلی باید تولید محصول بیشتر با مصرف آب کمتر باشد؛ موضوعی که برای تداوم کشاورزی در مناطق گرمسیری استان اهمیت اساسی دارد.
ضرورت مراقبت از نخلستانها
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی می گوید: در کنار آب، سلامت نخلستانها نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
محسن اسفندیاری با بیان اینکه سوسک حنایی خرما یکی از آفات قرنطینهای مهم نخلستانهاست که در صورت ورود و گسترش میتواند خسارت سنگینی به باغها وارد کند، گفت: اجرای شبکه مراقبت و پیشآگاهی، پایش مستمر نخلستانها و استفاده از روشهای مناسب برای شناسایی و کنترل آفت از جمله اقداماتی است که میتواند در حفظ سلامت باغها مؤثر باشد.
وی ادامه داد: همچنین نظارت بر ورود و جابهجایی نهالهای خرما اهمیت زیادی دارد، زیرا انتقال نهال و اندامهای گیاهی آلوده میتواند یکی از مسیرهای انتقال آفات باشد.
افزایش تولید؛ فرصتی که نباید از دست برود
به گفته مسئولان ، خرمای خراسان جنوبی امسال با پیشبینی تولید سه هزار و ۹۰۰ تن، سالی متفاوت را تجربه میکند؛ تولیدی که نسبت به سال گذشته ۲۵ درصد افزایش خواهد داشت.
از سوی دیگر، ارزش اقتصادی پیشبینیشده محصول نیز حدود هفت هزار و ۸۰۰ میلیارد ریال اعلام شده است.
این ارقام نشان میدهد خرما در مناطق گرمسیری استان از ظرفیت اقتصادی قابل توجهی برخوردار است، اما تبدیل این ظرفیت به درآمد پایدار برای تولیدکنندگان، نیازمند اقداماتی فراتر از افزایش تولید است.
توسعه صنایع تبدیلی، بستهبندی و برندسازی، تقویت بازاررسانی، ایجاد مسیرهای عرضه مستقیم، معرفی ارقام بومی و توسعه صادرات محصولات فرآوریشده از جمله اقداماتی است که میتواند زنجیره ارزش خرما را تکمیل کند.
در کنار این موارد، مدیریت منابع آبی و حفظ سلامت نخلستانها نیز باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
خرمای خراسان جنوبی امروز در نقطهای قرار گرفته که افزایش تولید، ظرفیتهای متنوع ارقام و وجود زیرساختهای اولیه فرآوری، فرصت مناسبی برای توسعه این محصول ایجاد کرده است؛ فرصتی که بهرهگیری از آن به هماهنگی میان تولید، بازار، صنایع تبدیلی و مدیریت منابع وابسته است.
فصل برداشت آغاز شده است، اما برای نخلداران، مهمتر از افزایش میزان خرمای برداشتشده، این است که چه سهمی از ارزش نهایی این محصول در منطقه تولید باقی بماند؛ موضوعی که آینده خرمای خراسان جنوبی را از یک محصول کشاورزی به یک زنجیره اقتصادی اثرگذار پیوند میزند.
کد مطلب 6950535
-
کمالوندی: ایران گزینههای زیادی برای دفاع از خود دارد
-
بهنامجو: شعر و هنر بخشی از توان بازدارندگی کشور را تقویت میکند
-
موسوی: شاعران و هنرمندان باید پرچمدار وحدت و انسجام ملی باشد
-
حمله توپخانهای صهیونیستها به اطراف «بیتجن» در حومه دمشق
-
مطهریاصل: سنت ایرانی و آموزههای اسلامی شهریار را ماندگار کرد
-
کبیریپور: شعر و هنر میتواند حماسه و انسجام اجتماعی را تداوم بخشد
-
برنامهریزی برای آموزش هوش مصنوعی به ۱۷ میلیون دانشآموز تا ۱۴۰۶
-
شهریار میتواند محور پیوند فرهنگهای ایرانی و دیپلماسی منطقهای باشد
-
خرمای خراسان جنوبی رکورد زد؛ ۳۹۰۰ تن تولید و یک سؤال بزرگ برای نخلدار
-
کنگره ملی شهدای استان چهارمحال و بختیاری
-
نرخ اجارهبهای خوابگاههای دانشجویی در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ اعلام شد
-
کره جنوبی مانع صعود تیم ملی بسکتبال به فینال شد
-
مربی تراکتور جدا شد
-
رزمایش ۳۱۳هزار نفری جانفدایان؛ نماد آمادگی برای دفاع از ایران
-
کامیونهای بالای ۵۰ سال با پاداش ۱۵ هزار دلاری اسقاط میشوند
-
تفاوت استقلال امروز با قبل و نقش بختیاریزاده؛ اتکایی به ستارهها نیست
-
خروج رسمی آمریکا از شورای حقوق بشر سازمان ملل
-
لحظاتی از درگیری حافظان امنیت با تروریست ها در زاهدان
-
قیمت سیبزمینی با کاهش ۵۰ درصدی عرضه، افزایش یافت+ جدول قیمتها
-
زاکانی: مدیریت انرژی در تهران به شهرداری واگذار میشود
-
روزنامههای اقتصادی پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵
- دوربین مداربسته
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- بلکا
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه