با ثبت مصرف روزانه بیش از ۷۰۰ میلیون مترمکعب گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع در روزهای اوج سرما و تداوم رشد مصرف بنزین، مدیریت تقاضا و کاهش اتلاف انرژی بیش از گذشته به ضرورت تبدیل شده است.
خبرگزاری مهر، گروه اقتصاد – طیبه بیات: با نزدیک شدن به فصل سرد سال، مسئله مصرف گاز بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه قرار میگیرد؛ دورهای که افزایش مصرف بخش خانگی همزمان با نیاز نیروگاهها، صنایع و واحدهای تولیدی، فشار بیشتری بر شبکه گاز وارد میکند. در بخش حملونقل نیز رشد مصرف بنزین، منابع بیشتری را برای تأمین سوخت مورد نیاز کشور طلب میکند. در چنین شرایطی، افزایش تولید و توسعه ظرفیت عرضه تنها یک سوی معادله انرژی است و سوی دیگر، مدیریت تقاضا و کاهش اتلاف قرار دارد؛ موضوعی که میتواند بدون ایجاد ظرفیتهای جدید، بخشی از فشار موجود بر شبکه انرژی را کاهش دهد.
اوج مصرف گاز در زمستان گذشته تصویر روشنی از این فشار ارائه کرد. اول بهمن ۱۴۰۴، مصرف گاز در بخشهای خانگی، تجاری و صنایع جزء به ۷۲۶ میلیون مترمکعب در روز رسید؛ رقمی که معادل حدود ۸۳ درصد از ۸۷۵ میلیون مترمکعب گاز تزریقشده به شبکه بود. یک روز بعد نیز این مصرف به ۷۳۷ میلیون مترمکعب افزایش یافت و سهم این بخشها از گاز تزریقشده به حدود ۸۵ درصد رسید. اهمیت این ارقام در آن است که در روزهای سرد، افزایش تقاضای بخش خانگی و تجاری عملاً سهم بیشتری از گاز موجود در شبکه را به خود اختصاص میدهد و فضای تأمین سوخت برای نیروگاهها و صنایع محدودتر میشود. بنابراین مسئله صرفهجویی در گاز، صرفاً کاهش رقم مصرف خانوار نیست؛ بلکه به مدیریت کل سبد گاز کشور و نحوه تخصیص آن میان بخشهای مختلف ارتباط دارد.
از سوی دیگر، همه ظرفیت صرفهجویی در رفتار مصرفکننده خلاصه نمیشود. ساختمانهای کمبازده، موتورخانههای فرسوده، تجهیزات غیربهینه و ضعف مدیریت انرژی نیز بخشی از مصرف اضافی را ایجاد میکنند. به همین دلیل، اصلاح تجهیزات و کاهش اتلاف باید در کنار اصلاح الگوی مصرف دنبال شود.
در بخش بنزین نیز افزایش مصرف را نمیتوان صرفاً با افزایش تولید پالایشگاهها پاسخ داد. استفاده گسترده از خودروهای شخصی، فرسودگی بخشی از ناوگان و پایین بودن بهرهوری سوخت، تقاضای بنزین را افزایش داده است. تجربه سیاستهای اصلاحی گذشته نشان داده است که الگوی مصرف قابل تغییر است. در یک مقطع، مدیرعامل وقت شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی از کاهش مصرف روزانه فرآوردههای نفتی از ۷۵ میلیون لیتر به ۵۵ میلیون لیتر خبر داده بود؛ تجربهای که نشان میدهد مدیریت تقاضا میتواند در کنار افزایش عرضه، بخشی از مسئله سوخت را حل کند. کاهش پایدار مصرف بنزین نیز نیازمند مجموعهای از اقدامات است؛ توسعه حملونقل عمومی، نوسازی ناوگان، ارتقای استاندارد مصرف سوخت خودروها و گسترش خودروهای کممصرف و دوگانهسوز، بخشی از این مسیر است.
صرفهجویی؛ از توصیه خانوار تا اصلاح ساختار مصرف
یکی از چالشهای سیاستگذاری انرژی آن است که صرفهجویی گاهی به کاهش مصرف خانوار تقلیل داده میشود، در حالی که بخشی از اتلاف در فرآیند تولید، انتقال، توزیع و مصرف صنعتی رخ میدهد. از این منظر، جهاد صرفهجویی زمانی میتواند به نتیجه برسد که دولت، صنایع و دستگاههای عمومی نیز در کاهش مصرف و اتلاف مسئولیت داشته باشند. اصلاح موتورخانهها و ساختمانهای دولتی، ارتقای راندمان صنایع و نیروگاهها، کاهش تلفات شبکه و استفاده از فناوریهای کممصرف، اقداماتی هستند که میتوانند بدون کاهش سطح خدمات، مصرف انرژی را پایین بیاورند. فرهنگسازی عمومی نیز در این میان اهمیت دارد، اما مصرف بهینه زمانی پایدار میشود که زیرساخت و فناوری لازم برای آن فراهم باشد. نمیتوان از مردم انتظار کاهش مصرف داشت، در حالی که تجهیزات انرژیبر و ساختمانهای غیربهینه همچنان بخشی از منابع را هدر میدهند.
منابعی که با صرفهجویی آزاد میشوند
اهمیت صرفهجویی در شرایط فعلی از این جهت است که منابع آزادشده میتوانند در بخشهای مولد اقتصاد مورد استفاده قرار گیرند. کاهش مصرف گاز در ساختمانها، امکان تأمین بیشتر سوخت نیروگاهها و صنایع را فراهم میکند و کاهش مصرف بنزین نیز فشار بر زنجیره تأمین فرآوردههای نفتی را کاهش میدهد.
در واقع، صرفهجویی موفق به معنای کاهش رفاه نیست؛ به معنای انجام همان فعالیت با انرژی کمتر است. ساختمانی که با عایقکاری و اصلاح موتورخانه، همان سطح آسایش را با گاز کمتر فراهم میکند یا خودرویی که مسافت مشابه را با بنزین کمتری طی میکند، نمونهای از صرفهجویی واقعی است. بر این اساس، جهاد صرفهجویی نباید یک طرح مقطعی برای عبور از زمستان یا کنترل مصرف بنزین باشد. این رویکرد باید به سیاستی مستمر در حوزه انرژی تبدیل شود؛ سیاستی که از کاهش اتلاف در دستگاههای دولتی و صنایع آغاز شود، با اصلاح فناوری و زیرساخت ادامه پیدا کند و با مشارکت مردم، الگوی مصرف انرژی را اصلاح کند.
در شرایطی که افزایش عرضه انرژی زمانبر و پرهزینه است، کاهش اتلاف و مدیریت مصرف یکی از سریعترین مسیرها برای آزادسازی ظرفیتهای موجود است؛ ظرفیتی که میتواند به جای مصرف غیرضروری، در خدمت تولید، صنعت، برق و توسعه اقتصادی کشور قرار گیرد.
کد مطلب 6956144 
طیبه بیات
-
تأمین گاز زمستان نباید به روزهای سرد موکول شود
-
بهینهسازی مصرف انرژی ضروری ترین اقدام برای کنترل ناترازی
-
کارور گاز میتواند ناترازی انرژی را بدون افزایش قیمت کاهش دهد
-
کاهش تلفات انرژی در توزیع و مصرف سوخت با اصلاح زیرساخت و رفتار مصرف
-
حاجیدلیگانی: حضور مردم در صحنه پشتوانه اقتدار ایران است
-
مهمترین حمایت از دانشبنیانها ایجاد بازار فروش است
-
دولت برای بازگشت پروازهای ایران به بغداد و عمان کوتاه نیاید
-
وقوع ۵ سانحه ترافیکی در جادههای استان سمنان؛ ۱۶ نفر مصدوم شدند
-
یک میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی دریافت شد
-
استاندار فارس درگذشت آیتالله شبیری زنجانی را تسلیت گفت
-
ثبت اولین تصادف فوتی مهر ماه در تهران
-
سهم استان سمنان در تامین گوشت مرغ مورد نیاز بازار افزایش یافت
-
دومین مدال قایق دو نفره روئینگ زنان نقره شد
-
تقویت گردشگری؛ مسیر فارس برای عبور از چالشهای اقتصادی
-
دستگیری شوهر و پدرشوهر به اتهام قتل زن جوان در شهر بم
-
بلومبرگ: چین به بخشهایی حساس از قطعات اف-۳۵ دست یافته است
-
روند تیم ملی فوتبال تغییر نکرده؛ مشکل استقلال در خط حمله است
-
مسئولان بخش ارم با خانواده سردار شهید« موسوی رودفاریاب» دیدار کردند
-
امضای توافق نامه ایران و کره جنوبی
-
سردار دامغانی: «جانشین» روایتگر فرهنگ ایثار و شهادت است
-
حجت الاسلام دانشمند: دشمن به دنبال گرفتن اتحاد و یکپارچگی مردم است
-
تولید آثار مرتبط با فرهنگ ایثار و شهادت در گیلان افزایش مییابد
-
ادعای وزیر خزانه داری آمریکا درباره پروازهای خارجی از ایران
-
۲۰۷ شب ایستادگی؛ رودسریهای تا پای جان برای وطن
-
روزنامههای ورزشی پنجشنبه دوم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی پنجشنبه دوم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح پنجشنبه دوم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی چهارشنبه یکم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی چهارشنبه یکم مهر ۱۴۰۵
- خرید اپل ایدی
- شمش نقره
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- بلکا
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه